Hierbij bieden wij u de kadernota 2027-2030 aan. Met het vaststellen van deze kadernota geeft u richting aan de kaders waarbinnen het college de begroting voor 2027 voorbereidt.
Een kadernota met een beleidsarme focus
Net als afgelopen jaar is er sprake van een kadernota met een beleidsarme focus. Deze financieel behoedzame insteek is gericht op het bevorderen van structureel en reëel evenwicht, waarbij de gemeentelijke lasten niet onnodig veel stijgen. Het college houdt daarbij de hand op de knip en voegt geen nieuw beleid toe. In de kadernota zijn alleen voorstellen opgenomen waarvan het college vindt dat deze onontkoombaar en onuitstelbaar zijn.
Financiële positie staat meerjarig onder druk
De afgelopen collegeperiode is zichtbaar geworden dat ons meerjarig financieel perspectief onder druk staat. Dit wordt ook zichtbaar in het niet-structureel sluitend zijn van onze begroting. Dat de begroting nog niet meerjarig sluitend is, heeft twee belangrijke oorzaken:
• Er blijft onzekerheid bestaan over de hoogte van de inkomsten vanuit het rijk. Zo heeft het rijk nog geen extra middelen voor jeugd beschikbaar gesteld voor 2028 en verder. Ook wordt onderzoek gedaan naar een andere bekostiging van de jeugdtaken met ingang van 2029.
• Wij hebben als gemeente een ambitieuze investeringsagenda. Op 17 februari 2026 hebben wij de gemeenteraad de meerjarenraming 2029-2040 gestuurd, met bijgaande begeleidende brief, waarin onze investeringsagenda meerjarig is doorgerekend. Deze investeringen leiden tot oplopende kapitaallasten waar dekking voor nodig is.
Door de nu aangeboden kadernota wijzigt het meerjarenperspectief en zien we dat onze begrotingssaldi meerjarig verder onder druk komen te staan. Bij de begroting 2026 zagen we nog een perspectief van plus € 3,6 miljoen in 2027. Dat saldo zal op basis van de huidige inzichten met deze kadernota dalen naar € 1,6 miljoen en daarmee zal de begroting voor 2027 naar verwachting nog sluitend zijn. Hierbij hebben we onze investeringsagenda geüpdatet en zoveel mogelijk gekeken naar het spreiden van de investeringen over de werkelijk verwachte looptijd.
Bijstuurmogelijkheden in beeld, maar pas op de plaats
Het is een gegeven dat er altijd onzekerheid is over de beschikbare middelen vanuit het rijk en dat we daar niet veel invloed op kunnen uitoefenen. Wel bereiden we ons voor op deze onzekerheid. Het afgelopen jaar zijn er samen met de gemeenteraad ombuigingsmogelijkheden in beeld gebracht en zijn meerdere maatregelen al doorgevoerd. Er is een maatregelenbundel beschikbaar van mogelijke maatregelen, die gebruikt kan worden om bij te sturen.
Daarnaast is in de begeleidende brief, bij de meerjarenraming 2029-2040 richting de gemeenteraad aangegeven dat er meerdere ‘knoppen’ zijn waaraan gedraaid kan worden. Dit zijn onder andere het investeringsvolume beperken (door te schrappen, te verlagen of te temporiseren), of door toe te werken naar een (structureel) positief begrotingsresultaat. Wij hebben toen de raad ter overweging gegeven om niet direct keuze te maken en pas na de coalitieonderhandeling integrale beleidsinhoudelijke keuzes te maken.
Vervolgstappen richting de begroting 2027
We adviseren u deze kadernota vast te stellen. In de begroting kunt u op basis van het complete financiële beeld, inclusief de financiële effecten van de coalitieonderhandelingen, deze kadernota en de eerder opgehaalde ombuigingsmaatregelen keuzes maken of en zo ja hoe u de begroting (meerjarig) structureel sluitend wilt maken.
Met deze kadernota bestendigen we de bestaande koers. Deze koers zal samen met de ambities vanuit het coalitieakkoord de basis zijn voor onze volgende begroting. Zo is deze kadernota een ijkmoment tussen 'koers en ambitie'.
Drachten, 30 juni 2026
Burgemeester en wethouders van Smallingerland,
Fred Veenstra Siebren van der Berg
burgemeester secretaris