Weerstandsvermogen

Het BBV maakt onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om onverwachte incidentele tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de voortzetting van taken op het geldende niveau.

De middelen die dat vermogen bepalen zijn:

1. de algemene reserve en de reserves waaraan de raad een bestemming heeft gegeven die kan worden gewijzigd (bestemmingsreserves);
2. de in de begroting opgenomen ramingen voor onvoorziene uitgaven voor zover hier nog geen bestemming aan is gegeven;
3. de stille reserves, voor zover deze op korte termijn materieel te maken zijn (reserves waarvan de omvang en/of het bestaan niet uit de balans blijkt, voortkomend uit de onderwaardering van activa of overwaardering van schulden bij het volgen van normale waarderingsmethoden).

De structurele weerstandscapaciteit is het vermogen om onverwachte tegenvallers structureel in de lopende begroting op te vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitvoering van bestaande taken. De middelen die dat vermogen bepalen zijn:

1. de resterende (onbenutte) belastingcapaciteit;
2. bezuinigingsmogelijkheden (voor zover nog niet meegenomen in de begroting en meerjarenramingen);
3. cumulatief geraamde onvoorziene uitgaven.

Reserves maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit. De algemene reserve kunnen vrij worden ingezet voor nieuw beleid of het opvangen van tegenvallers in het jaarresultaat. Bestemmingsreserves zijn reserves waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Hierbij is sprake van een vastgelegde toekomstige onttrekking, terwijl er op dat moment nog geen verplichting is. De raad heeft daarmee alle mogelijkheid om de bestemming van deze reserves te wijzigen.

De totale beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de optelsom van alle eerdergenoemde onderdelen van de incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

Weerstandscapaciteit gemeente Smallingerland

Onvoorzien

De gemeente Smallingerland had voor 2025 € 100.000 in de begroting opgenomen voor onvoorziene uitgaven. In 2026 wordt dit verlaagd naar € 60.000.

Algemene Reserve

De Algemene Reserve van de gemeente Smallingerland bedraagt ultimo 2025 € 40,9 mln.

Bestemmingsreserves

Bestemmingsreserves behoren tot de weerstandscapaciteit zolang er nog geen specifiek doel aanwezig is. Deze reserves kunnen we relatief eenvoudig omzetten naar de algemene reserve. Op deze manier kunnen we het weerstandsvermogen versterken. Binnen gemeente Smallingerland houden we hier geen rekening mee bij het bepalen van de weerstandscapaciteit.

Stille reserves

Een belangrijke voorwaarde is dat een deel van de reserves direct verkoopbaar is. Daarom merken we de stille reserve in aandelen (financiële vaste activa) niet aan als weerstands­capaciteit. Daarnaast genereren deze reserves structurele opbrengsten in de vorm van dividend. Op dit moment zijn de stille reserves niet bekend. We zetten deze op nihil voor het bepalen van de omvang van de weerstandscapaciteit.

Onbenutte belastingcapaciteit

De gemeenteraad kan, na een gedegen afweging, besluiten om de onbenutte belastingcapaciteit aan te spreken.

Vrije ruimte in de meerjarenraming (begrotingsruimte)

Als de begroting en de meerjarenraming sluiten met een positief saldo, is er sprake van een begrotings­ruimte. Die kunnen we inzetten voor structurele financiële tegenvallers die eerst incidenteel zijn afgedekt. Als er sprake is van een incidenteel begrotingstekort, kunnen we gebruikmaken van eventuele reserves.

Kostenreductie (bezuinigingen)

Om mogelijke structurele risico’s op te kunnen vangen, kunnen we dit oplossen met kostenreductie en/of bezuinigingen. Omdat dit afhankelijk is van nog te maken politieke keuzes, kunnen we de omvang hiervan niet meenemen in het bepalen van de weerstandscapaciteit.

Weerstandscapaciteit

Op basis van bovenstaande informatie is de weerstandscapaciteit als volgt:

Bij de berekening van de weerstandscapaciteit in het vermogen gaan we uit van de verplichtingen die op dit moment op de reserve liggen. Uiteraard is het mogelijk om deze verplichtingen te heroverwegen. Daarbij moeten we de kanttekening plaatsen dat er mogelijk al verplichtingen zijn aangegaan voor lopende projecten. De incidentele begrotingsruimte nemen we uit voorzichtigheid niet mee in de berekening van de stand van de algemene reserve voor het volgende jaar.