Beleid en kaders

Beleid en kaders

De gemeenteraad heeft in 2022 de kadernotitie Beheer kapitaalgoederen vastgesteld, met bijbehorend kwaliteitsniveau en financiële paragraaf. Bij het beheer is het uitgangspunt het niveau ‘sober en doelmatig’, zodat de druk op de financiële middelen zo laag mogelijk blijft. Voor de prachtige en kleurrijke vaste planten op rotondes en in plantbakken in het centrum van Drachten is een uitzondering gemaakt, omdat we vinden dat dit de visitekaartjes van onze gemeente zijn.

Over het algemeen geldt dat we alle gemeentelijke voorzieningen duurzaam in stand gehouden, op basis van 'sober en doelmatig', tenzij het in de hoofdstukken anders wordt aangegeven. Dit kwaliteitsniveau houdt in dat we ervoor zorgen dat voorzieningen voldoen aan de minimale eisen van veiligheid en functionaliteit. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat we kapitaalvernietiging voorkomen. Kapitaalvernietiging ontstaat wanneer een voorziening eerder moet worden vervangen vanwege slecht onderhoud. Daardoor worden de totale kosten hoger. Ook kan de veiligheid niet meer worden gegarandeerd. De gemeente is aansprakelijk voor letsel en schade bij ongelukken door bijvoorbeeld te hoog liggende trottoirtegels, dode takken in bomen of verrotte steigerplanken. Het duurzaam in stand houden van voorzieningen is bovendien een wettelijke verplichting vanuit het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten).

Overzicht beheer- en beleidsplannen

* de kosten voor groot onderhoud aan de kades van Industriehaven zijn opgenomen in de begroting van 2024. De kosten voor vervanging zijn nog niet opgenomen in de begroting.

** in 2024 is de financiële paragraaf van het vGRP geactualiseerd en in de begroting van 2025 opgenomen.

Uitvoering beheer en vervanging gemeentelijke kapitaalgoederen

De gemeentelijke kapitaalgoederen worden beheerd volgens het principe van assetmanagement: "Wat is de beste oplossing op deze plek?" Daarbij zorgen we ervoor dat prestaties, risico's en kosten in balans zijn en dat we de openbare ruimte op de meest duurzame manier onderhouden en in stand houden.

Met de vaststelling van de nieuwe notitie Beheer kapitaalgoederen 2023-2026 wordt het onderhoud, beheer en de vervanging volgens dit beleidskader en de bijbehorende budgetten in 2025 uitgevoerd. De vervangingsbudgetten 2023-2026 worden niet geïndexeerd. Dat kan leiden tot meerkosten en risico's, omdat de prijzen van materialen en uurlonen wel stijgen.

Het onderhoud, beheer en de vervanging zijn in 2025 over het algemeen binnen het beleidskader en bijbehorende budgetten van de notitie Beheer kapitaalgoederen 2023-2026 uitgevoerd. Er zijn een aantal verschillen. Deze worden per taakveld beschreven in de verschillenverklaring.

De vervangingsopgaven voor openbaar groen, wegen en stroom- en elektrakasten zijn volgens planning uitgevoerd. De uitvoering van de grote vervangingsopgave van het riool, de openbare verlichting en een aantal civiele kunstwerken projecten (bruggen en kaden) blijft achter. Voor lopende projecten wordt er € 17,5 mln. aan rioolprojecten doorgezet naar 2026. De rioolvervanging heeft door de integrale aanpak, waarbij de koppeling met de wijkvernieuwing tot stand is gebracht, meer tijd gekost. We willen de rioolvervanging de komende jaren op een realistisch en haalbaar tempo voltooien. Om de grote opgave goed te begeleiden, is aansturing door weg- en waterbouwspecialisten in onze organisatie een voorwaarde.

Voor de openbare verlichting (OV) is in 2025 12% minder (ca. € 60.000) aan energiekosten geboekt. Dat komt doordat er steeds minder energie nodig is. Inmiddels is ongeveer 80% van alle verlichting LED-verlichting. De kosten voor het repareren van schade aan lichtmasten waren in 2025 helaas twee keer zo hoog (ca. € 40.000 meer) als begroot. Dit komt onder andere door meer vandalisme. Handhaving heeft hier extra aandacht voor.

Uitgevoerde vervangingsprojecten in 2025

• Vervangen asfaltverharding: Nijtap – De Folgeren, Hearewei
• Vervangen asfaltverharding voor betonverharding fietspad De Hoven – De Lanen
• De belangrijkste vervangingsprojecten van rioolstelsel: Oliemolenstraat, Leidijk – Splitting en S.H. de Rooshof
• Vervangen grondkering watergangen Blauwgras, Tjaarda, Juffersgat, De Meer
• Vervangen steigers bij fietsophaalbrug De Sanding
• Vervangen beplantingsvakken en bomen in de wijken/dorpen: De Singels, De Folgeren, De Swetten, Centrum, De Haven, De Trisken, De Drait, Drachtstervaart, De Venen (Leidijk), Noord Oost, De Bouwen, Opeinde, Nijega, Rottevalle, Fennepark, Burmania
• Openbare Verlichting: vervanging en verduurzaming de Veenhoop en omgeving, vervanging armaturen diverse stroomwegen Drachten, Oudega, Bedrijventerrein (Nijtap) en een deel van het buitengebied